“Terledim, yüzümü ne kadar çok yıkarsam o kadar iyi olur” düşüncesinin doğru olmadığını vurgulayan Özcanlı, “Yaz aknesinde yalnızca teri suçlamak doğru değil. Ter; ciltteki yağ, bakteriler ve başka faktörlerle birleştiğinde gözeneklerin tıkanmasına katkıda bulunabilir. Buna yanlış kozmetik ürünler, sürtünme ve cildi tahriş eden uygulamalar eklendiğinde akneye eğilimli ciltlerde tablo ağırlaşabilir.” dedi.

Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD) de yaz aylarında terin ciltteki bakteriler ve yağlarla karışmasının gözenekleri tıkayabileceğini ve akneye yatkın kişilerde ataklara yol açabileceğini bildiriyor.  

TER TEK BAŞINA DÜŞMAN DEĞİL

Terlemenin vücudun sıcaklığını düzenleyen doğal bir mekanizma olduğunu belirten Özcanlı, sorunun teri tamamen engellemek değil, terleme sonrasında cildi doğru şekilde yönetmek olduğunu söyledi.

Özcanlı şunları söyledi: “Özellikle sıcak havada, spor sonrasında veya uzun süre dışarıda kalındığında yüzümüzde ter birikiyor. Terli cildi sertçe ovalamak, sürekli peçeteyle sürtmek veya çok sık agresif temizleyiciler kullanmak cildi tahriş edebilir. Temiz bir havluyla nazikçe tampon yapmak ve ihtiyaç halinde cildi uygun şekilde temizlemek daha doğru bir yaklaşım.”

AAD de terin temiz bir havluyla ovalanmadan, tampon hareketlerle alınmasını; terli kıyafet, şapka, havlu ve saç bantlarının tekrar kullanılmadan önce yıkanmasını öneriyor.  

SICAK + TER + SÜRTÜNME AKNEYİ FARKLI BİR NOKTAYA TAŞIYABİLİR

Yaz aylarında yalnızca yüzde değil; sırt, göğüs, omuz ve alın çevresinde de sivilcelerin artabileceğini belirten Özcanlı, özellikle dar kıyafetler, şapka, kask, spor ekipmanları ve sırt çantalarının oluşturduğu sürtünmeye dikkat çekti.

Özcanlı, “Cilt sıcak ve terliyken aynı bölgenin sürekli sürtünmeye maruz kalması akneye eğilimli kişilerde yeni lezyonların oluşmasına katkıda bulunabilir. Spor yapanlarda veya gün boyunca koruyucu ekipman kullananlarda bunu daha sık görebiliyoruz.” dedi.

Dermatolojide sıcaklık ve teri cilt üzerinde hapseden ekipman veya giysilerin sürtünmeyle birlikte oluşturduğu bu tablo “acne mechanica” olarak tanımlanıyor.  

GÜNEŞ KREMİNİ DEĞİL, YANLIŞ GÜNEŞ KREMİNİ SORGULAYIN

Akne problemi yaşayan bazı kişilerin “Güneş kremi sivilce yapıyor” düşüncesiyle koruyucu kullanmayı tamamen bıraktığını belirten Özcanlı, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Özcanlı, “Akneye eğilimli bir ciltte ürün seçimi önemlidir. Güneşten korunmayı bırakmak yerine cilt tipine uygun, gözenekleri tıkamaya yatkın olmayan ürünleri tercih etmek gerekir. Etiketlerde ‘non-comedogenic’ yani komedojenik olmayan veya ‘won’t clog pores’ ifadeleri aranabilir.”

AAD, akneli ciltlerde geniş spektrumlu, suya dayanıklı, SPF 30 veya üzeri ve non-komedojenik güneş koruyucu kullanılmasını öneriyor.  

“YAĞLI CİLDİM VAR, NEMLENDİRİCİ KULLANMAM” DEMEYİN

Yağlı veya akneye eğilimli cildin nemlendiriciye ihtiyaç duymadığı düşüncesinin yanlış olabileceğini belirten Özcanlı, özellikle akne tedavilerinin bazı kişilerde kuruluk ve hassasiyet oluşturabileceğini söyledi.

Özcanlı, “Cildi tamamen yağdan arındırmaya çalışmak sağlıklı bir hedef değildir. Burada önemli olan kişinin cilt tipine uygun ürün seçmesidir. Çok ağır ve gözenekleri tıkamaya yatkın formüller yerine uygun, non-komedojenik ürünler tercih edilebilir.”

YÜZÜ GÜNDE 7-8 KEZ YIKAMAK AKNEYİ TEDAVİ ETMEZ

Sıcak havalarda yağlanma arttığında yüzü defalarca yıkama eğiliminin görülebildiğini belirten Özcanlı, aşırı temizliğin cilt bariyerinde tahrişe neden olabileceğine dikkat çekti.

Özcanlı, “Akne kirli cilt hastalığı değildir. Yüzünüzde sivilce çıktığı için yeterince temiz olmadığınızı düşünmeyin. Cildi sertçe ovalamak, keselemek veya sürekli yıkamak akneyi tedavi etmez. Tam tersine tahrişi artırabilir.”

AAD, nazik bir cilt bakım rutininin akne kontrolünde önemli olduğunu ve cildi tahriş eden uygulamaların yeni atakları artırabileceğini belirtiyor.  

SAÇ ÜRÜNÜNÜZ ALNINIZDAKİ SİVİLCENİN NEDENLERİNDEN BİRİ OLABİLİR

Yaz aylarında kullanılan saç yağları, şekillendiriciler ve bazı bakım ürünlerinin özellikle alın ve saç çizgisi çevresinde sorun oluşturabileceğini belirten Özcanlı, yalnızca yüz ürünlerinin değil saç ürünlerinin de gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Özcanlı, “Hasta bütün cilt bakımını değiştiriyor ama saçına sürdüğü ürünün gün içerisinde alnıyla temas ettiğini düşünmüyor. Akne değerlendirilirken yüzümüze temas eden bütün ürünlere bakmak gerekir.”

AAD de bazı saç ve cilt bakım ürünlerindeki yağların gözenekleri tıkayabileceğini, akneye eğilimli kişilerin “oil-free” veya “non-comedogenic” ibareli ürünleri tercih edebileceğini belirtiyor.  

SPORDAN SONRA TERLİ KIYAFETLE SAATLERCE KALMAYIN

Spor yapan kişilerde sırt ve göğüs aknesinin yaz aylarında daha fazla gündeme gelebildiğini belirten Özcanlı, egzersiz sonrası hijyen ve kıyafet değişiminin önemine dikkat çekti.

Özcanlı, “Antrenman bitiyor ama terli tişörtle uzun süre kalınıyor. Spor ekipmanı tekrar tekrar temizlenmeden kullanılıyor. Sıcaklık, nem ve sürtünmenin bir araya geldiği bu ortam akneye yatkın cilt açısından uygun değildir. Spor sonrası mümkün olduğunca temiz ve kuru kıyafete geçmek önemlidir.”

SİVİLCEYİ GÜNEŞTE KURUTMAYA ÇALIŞMAYIN

“Güneş sivilceyi kurutur” inanışının yanıltıcı olduğunu belirten Özcanlı, bronzlaşmanın akneyi tedavi yöntemi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Özcanlı, “Güneşte kaldığınızda sivilce geçici olarak daha az görünür hale gelmiş gibi hissedebilirsiniz. Ancak UV maruziyetini akne tedavisi olarak kullanamayız. Üstelik akne sonrasında kalan koyu izlerin görünümü de güneşle daha belirgin hale gelebilir.”

AAD, bronzlaşmanın cilde zarar verebildiğini ve akneyi kötüleştirebildiğini; ayrıca bazı akne ilaçlarının cildi UV ışınlarına karşı daha hassas hale getirebildiğini bildiriyor.  

SİVİLCEYİ SIKMAK İZ RİSKİNİ ARTIRABİLİR

Yaz aylarında sivilcelerin görünürlüğünden rahatsız olan kişilerin lezyonları sıkmasının önemli bir hata olduğunu belirten Özcanlı, özellikle iz ve renk değişikliği riskine dikkat çekti.

Özcanlı, “Bir sivilceyi sıkarak birkaç gün erken ortadan kaldırmaya çalışırken haftalar veya aylar boyunca görebileceğiniz bir iz bırakabilirsiniz. Özellikle pigmentasyona yatkın kişilerde akne sonrasında koyu lekeler önemli bir sorun haline gelebiliyor.”

AAD de sivilceleri sıkmanın iyileşmeyi uzatabileceğini, skar ve postinflamatuar hiperpigmentasyon riskini artırabileceğini bildiriyor.  

SOSYAL MEDYADAKİ HER “AKNE RUTİNİNİ” YÜZÜNÜZE TAŞIMAYIN

Özcanlı, özellikle gençlerin sosyal medyada gördükleri çok aşamalı bakım rutinlerini aynı anda uygulamalarının ciltte tahrişe neden olabileceğini belirtti.

Özcanlı, “Bir videoda salisilik asit, diğerinde retinoid, başka bir içerikte peeling görülüyor ve kişi bunların hepsini aynı rutine ekleyebiliyor. Akne tedavisinde ‘ne kadar fazla ürün, o kadar hızlı sonuç’ diye bir kural yok. Tedavi aknenin tipine ve kişinin cildine göre planlanmalıdır.” dedi.

AAD’nin güncel akne kılavuzunda benzoil peroksit ve topikal retinoidler güçlü öneriler arasında; salisilik asit ve azelaik asit ise koşullu öneriler arasında bulunuyor. Tedavi seçiminin hastanın özelliklerine göre yapılması gerekiyor.  

BİR HAFTADA SONUÇ ALAMADIM DİYE HER HAFTA ÜRÜN DEĞİŞTİRMEYİN

Akne tedavisinde sabrın önemli olduğunu vurgulayan Özcanlı, kısa sürede sonuç alınamadığında sürekli yeni ürünlere geçmenin cildi daha fazla tahriş edebileceğini söyledi.
Özcanlı, “Bugün bir ürün, gelecek hafta başka ürün kullanmak cildin neye cevap verdiğini anlamamızı da zorlaştırıyor. Akne tedavilerinin etkisini değerlendirmek zaman alabilir. Özellikle yaygın, ağrılı, iz bırakmaya başlayan veya uzun süredir devam eden aknede dermatolojik değerlendirme önemlidir.”
AAD, bazı akne tedavilerinde iyileşmenin görülmesinin 6 ila 8 hafta sürebileceğini belirtiyor.  

SICAKTA SAKLANAN AKNE ÜRÜNLERİNE DE DİKKAT

Özcanlı, yaz aylarında yalnızca cildin değil kullanılan ürünlerin saklama koşullarının da önem taşıdığına dikkat çekti.
Özellikle benzoil peroksit içeren ürünlere ilişkin 2025’te güncellenen AAD bilgilendirmesinde, FDA’nın test ettiği 95 üründen yüzde 90’dan fazlasında benzenin tespit edilemediği veya son derece düşük seviyelerde bulunduğu, ancak az sayıdaki üründe yüksek düzeyler nedeniyle gönüllü geri çağırmalar yapıldığı bildirildi. AAD, bu ürünlerin üretici talimatlarına uygun şekilde oda sıcaklığında veya daha serin koşullarda saklanmasını ve yüksek sıcaklığa maruz kalan ürünlerin kullanılmamasını öneriyor.  

Özcanlı, “Özellikle ağustos sıcağında kozmetik ve dermatolojik ürünleri otomobil içinde veya doğrudan güneş altında bırakmamak gerekir. Ürünlerin saklama koşullarını mutlaka ambalajından kontrol edelim.” dedi.

“YAZ AKNESİ” DİYE HER KABARCIĞI AKNE SANMAYIN

Sıcak ve terlemeyle ortaya çıkan her kırmızı kabarıklığın klasik akne olmayabileceğini belirten Özcanlı, benzer görünümlere sahip farklı dermatolojik hastalıkların bulunduğunu söyledi.

Özcanlı, “Hasta ‘Yaz geldi, sivilcelerim çıktı’ diyebilir ancak gördüğümüz tablo her zaman akne olmayabilir. Özellikle ani başlayan, kaşıntılı, yaygın veya standart akne bakımına cevap vermeyen döküntülerde doğru tanı önemlidir. İnternetten görüntü karşılaştırarak tedavi başlanmamalıdır.” dedi.

ÖZCANLI: YAZIN CİLDİ KURUTMAK DEĞİL DENGEYİ KORUMAK GEREKİR

Özcanlı sözlerini şöyle tamamladı:
“Yaz aylarında terleme ve yağlanma artabilir. Ancak çözüm yüzümüzü sürekli yıkamak, sertçe ovalamak, sivilceleri sıkmak veya bütün aktif içerikleri aynı anda kullanmak değildir. Terimizi nazikçe temizleyelim, terli kıyafetleri değiştirelim, cildimize temas eden spor ekipmanlarını temiz tutalım ve akneye eğilimli ciltlerde non-komedojenik ürünleri tercih edelim. Güneşten korunmayı da aknemiz var diye bırakmayalım. Akne sürekli tekrarlıyor, ağrılı hale geliyor veya iz bırakıyorsa dermatolojik değerlendirmeyi geciktirmeyelim. Çünkü ter, yağ ve yanlış ürün yaz aknesini tetikleyebilir; doğru bakım ise bu döngünün önemli bir bölümünü kırabilir.”