Metin Baydar, TCMB’nin 12 Şubat 2026 tarihli enflasyon raporunda Brent petrol için jeopolitik risklerin azalacağı öngörüsüyle 2026 yılı için 60,9 dolar varsayımı yapıldığını, Eylül 2025’te açıklanan 2026 yılı Orta Vadeli Program projeksiyonlarında ise bu rakamın 65 dolar olarak esas alındığını hatırlattı. Baydar, buna karşın 28 Şubat 2026’da İran’da başlayan ABD ve İsrail destekli askeri operasyon ile 2 Mart 2026’da İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından petrol fiyatlarının 91 dolara yükseldiğini belirterek şunları söyledi:

“Bu tablo, TCMB enflasyon raporunda baz alınan varsayımla karşılaştırıldığında yüzde 49,42 oranında ciddi bir sapmaya işaret etmektedir. Kaldı ki TCMB ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bile öngörülerinin uyuşmadığı net olarak görülmektedir. Enerjide yüksek oranda dışa bağımlı bir ülke için bu büyüklükteki sapma, basit bir tahmin hatası değil, doğrudan makroekonomik dengeyi sarsan stratejik bir kırılmadır.”

“ENERJİDE DIŞA BAĞIMLI EKONOMİ İÇİN BU AĞIR BİR ŞOKTUR”

Metin Baydar, enerjide yüksek oranda dışa bağımlı bir ekonomi için bu düzeyde bir sapmanın teknik bir ayrıntı olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Enerjide yüksek oranda dışa bağımlı bir ekonomi için bu düzeyde bir sapma teknik bir ayrıntı değil, doğrudan makroekonomik dengeleri sarsan ağır bir şoktur.”

Baydar, yılın ilk üç ayında oluşan bileşik enflasyonun yüzde 11,18 seviyesine ulaştığını, bu tablo karşısında yıl sonu enflasyon hedefinin fiilen ulaşılamaz hale geldiğini savundu. İktidarın hedef aralığını revize etmesine rağmen nokta hedefi korumasının çelişkili bir yaklaşım olduğunu belirten Baydar şöyle konuştu:
“Bir yandan piyasalara ‘hedefimize güveniyoruz’ mesajı verilirken, diğer yandan üst bandın yükseltilmesiyle aslında mevcut hedefe güvenilmediği itiraf edilmektedir. Bu yaklaşım güven vermez, güven aşındırır.”

“BU BİR SİYAH KUĞU DEĞİL, GÖZ GÖRE GÖRE GELEN KRİZDİR”

Anahtar Parti (A Parti) Şanlıurfa İl Başkanı Metin Baydar, iktidarın petrol fiyatı varsayımını oluştururken yalnızca arz-talep dengelerine odaklandığını, jeopolitik risk primini ise neredeyse yok saydığını söyledi.

ABD-İran geriliminin uzun süredir tırmandığını, İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyon ihtimalinin uluslararası çevrelerde açık biçimde tartışıldığını ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması senaryosunun yıllardır bilinen bir risk olduğunu dile getiren Baydar şu değerlendirmede bulundu:

“Türkiye gibi İran’la sınırı bulunan, enerji maliyetlerine son derece duyarlı bir ülkenin bu gelişmeleri hesaba katmaması kabul edilemez. Bu durum basit bir tahmin hatası değil, kurumsal körlüktür.”

Yaşanan gelişmelerin “siyah kuğu” olarak sunulamayacağını belirten Baydar şöyle devam etti:

“Siyah kuğu, öngörülemez olaydır. Oysa burada aylar öncesinden sinyalleri verilen, uluslararası güvenlik ve enerji çevrelerinde tartışılan, yüksek etkili ama bilinen bir riskten söz ediyoruz. Bu nedenle yaşananları ‘beklenmedik şok’ diye sunmak, kurumsal sorumluluktan kaçmaktır.”

“EŞEL MOBİL VATANDAŞI GEÇİCİ KORUR, BÜTÇEYİ KALICI YARALAR”

Metin Baydar, petrol fiyatlarındaki artışın pompaya tam olarak yansıtılmasını önlemek amacıyla akaryakıtta Eşel Mobil Sistemi üzerinden sağlanan yüzde 75’lik ÖTV desteğinin vatandaş açısından kısa vadede doğru bir müdahale olduğunu da ifade etti.

Bu uygulamanın ulaşım ve lojistik maliyetleri üzerinden tüm fiyatlara yayılabilecek yeni bir enflasyon dalgasını geçici olarak sınırladığını belirten Baydar şöyle konuştu:
“Vatandaşın satın alma gücünü korumaya dönük her adımın hakkını teslim etmek gerekir. Ancak kısa vadede doğru bir müdahalenin, bütçe açıklarının telafisi anlamında orta vadede vatandaşa ağır bir maliyeti de ortaya çıkacaktır.”

“BÜTÇE AÇIĞI BÜYÜYEBİLİR”

Bütçe dengelerine de dikkat çeken Baydar, akaryakıttan alınan ÖTV’nin bütçenin en önemli dolaylı vergi kalemlerinden biri olduğunu belirtti. Bu gelirden yapılacak yüksek oranlı fedakârlığın kamu maliyesi üzerinde ciddi baskı oluşturacağını ifade eden Baydar şöyle dedi:
“Bugün pompada fiyat artışının bir kısmı vatandaşa yansıtılmıyor olabilir; fakat bu yük bütçeye, dolayısıyla dolaylı biçimde yine millete taşınmaktadır. Gelir kaybı büyüdükçe bütçe açığı genişleyecek, borçlanma ihtiyacı artacak ve mali disiplin söylemi zedelenecektir.”

“KURUMSAL PLANLAMA ZAFİYETİ ORTADA”

Metin Baydar, en kritik sorunun bu jeopolitik riskin karar alıcı kurumlar tarafından dikkate alınıp alınmadığı olduğunu vurguladı. Baydar’a göre üç ihtimal bulunuyor:
Risk hiç dikkate alınmamış olabilir.
Risk biliniyor ama bir B planı hazırlanmamış olabilir.
Risk dikkate alınmış ve plan yapılmış olmasına rağmen kamuoyu şeffaf biçimde bilgilendirilmemiş olabilir.

Baydar bu durumu şöyle değerlendirdi:
“Hangi senaryoya bakarsanız bakın, sonuç değişmiyor. Ortada kurumsal yetkinlik, stratejik planlama ve şeffaflık bakımından ciddi bir zafiyet vardır.”

“KRİZDEN SONRA TEDBİR ALMAK ÇÖZÜM DEĞİL”

Anahtar Parti (A Parti) Şanlıurfa İl Başkanı Metin Baydar, iktidarın savaş sonrası gündeme getirdiği mali tedbirlerin de bu hazırlıksızlığın bir göstergesi olduğunu savundu.

Kripto varlıklara işlem vergisi getirilmesi, kripto kazançlarının vergi kapsamına alınması, bazı muafiyetlerin kaldırılması, kıymetli taşlara ÖTV uygulanması, bedelli askerlik tutarının artırılması ve kamu taşınmazlarının satışına izin verilmesi gibi adımların bütçe gelirlerini artırma amacı taşıdığını belirten Baydar şu değerlendirmede bulundu:
“Tedbirlerin savaş sonrasında gündeme gelmesi, krizin önceden öngörülemediğini ya da maliyetler görünür hale geldikten sonra müdahaleye başlandığını göstermektedir.”

“EKONOMİ YÖNETİMİNDE KÖKLÜ DEĞİŞİM ŞART”

Metin Baydar açıklamasının sonunda Türkiye’nin makroekonomik yönetim anlayışında köklü bir değişime ihtiyaç bulunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Makroekonomik politika yapımı, güneşli havada iyimser senaryolar yazmak değildir. Asıl mesele, fırtınayı önceden görmek ve geminin rotasını daha kriz çıkmadan ayarlamaktır. Türkiye’nin bugün yaşadığı sorun tam olarak budur. Risk yönetemeyen, kriz öngöremeyen ve olaylar olduktan sonra tedbir almaya çalışan bir ekonomi yönetimiyle karşı karşıyayız.”

Metin Baydar sözlerini şu çağrıyla tamamladı:
“Ülke riskini artıran ana bileşen, yönetilemeyen ekonomilerdir. Türkiye’nin ihtiyacı günü kurtaran geçici müdahaleler değil; öngörü kapasitesi yüksek, kurumsal hafızası güçlü, şeffaf ve planlı bir ekonomi yönetimidir. Bu nedenle kurumlar üstü ana şemsiye niteliğinde Devlet Planlama Teşkilatı’nın acilen yeniden kurulması gerekmektedir.”